Już po raz dziesiąty obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”. 1 marca upamiętniamy tych, którzy po II wojnie światowej, z bronią w ręku, przeciwstawili się narzuconej siłą władzy komunistycznej.
WITOLD PILECKI – wystawa, przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Warszawie, opowiada o życiu i śmierci jednego z najdzielniejszych Polaków w historii Europy pierwszej połowy XX wieku. Aresztowany przez komunistów w maju 1947, został skazany za działalność antykomunistyczną na karę śmierci. Wyrok wykonano w więzieniu mokotowskim 25 maja 1948 roku strzałem w tył głowy. Instytut Pamięci Narodowej nadal poszukuje, zakopanych potajemnie, szczątków bohaterskiego Rotmistrza. Niezłomna, wyklęta, przywrócona pamięci.
DANUTA SIEDZIKÓWNA „Inka” 1928–1946 – wystawa została przygotowana w 70. rocznicę zamordowania przez komunistycznych oprawców w murach Więzienia Karno-Śledczego w Gdańsku niezłomnej sanitariuszki 5. Wileńskiej Brygady Armii Krajowej Danuty Siedzikówny „Inki”. Ekspozycja przybliża życiorys legendarnej sanitariuszki, której losy splotły się z tragiczną historią Polski okresu II wojny światowej. Patriotyczne korzenie i tradycyjne wychowanie oraz hekatomba wojny, która zabrała oboje rodziców, ukształtowały charakter „Inki”, która nie zawahała się poświęcić życia walce o Polskę „czystą jak łza”. Wierna ideałom i niezłomna do samego końca, potrafiła zachować się „jak trzeba”, mimo że w momencie śmierci nie miała ukończonych 18 lat. Wystawa nie kończy się na dniu zamordowania bohaterki, ale pokazuje postrzeganie postaci „Inki” po jej śmierci. „Wyklęta” przez komunistów, miała być zapomniana na zawsze. Jednakże po 1989 r. rozpoczął się powolny proces przywracania jej dobrego imienia. Obecnie stała się ikoną młodego pokolenia, a dzięki projektowi Instytutu Pamięci Narodowej „Poszukiwania nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego 1944–1956” szczątki „Inki” w 2014 r. zostały odnalezione na Cmentarzu Garnizonowym w Gdańsku.
oprac. Iwona Wojciechowska
